Bu fotoğrafta yanında oturduğum kişi, 1925 yılında Bursa’da kurulan Antel Konserve Fabrikası’nın kurucusu İhsan Celal Antel Bey’in oğlu, Afif Antel’dir. Antel Konserve, dönemin en kaliteli üretim yapan firmalarından biri olarak bilinir. Ne yazık ki, Afif Bey’in yaşının ilerlemesi ve kendisinden sonra gelen aile bireylerinin bu işle ilgilenmemesi nedeniyle, fabrika 2000 yılında faaliyetlerine son vermiştir.
Bugün 94 yaşında olan Afif Antel Bey, hâlâ bilgi ve birikimiyle, her zamanki zarafeti ve ölçülü duruşuyla çevresinde derin bir saygıyla anılan, bunu da sonuna dek hak eden özel bir şahsiyettir.
Geçtiğimiz günlerde, eski Konservecilik Araştırma Enstitüsü’nde nostaljik bir buluşma gerçekleşti. Anılar tazelendi, geçmişin değerli izleri yeniden yad edildi. Bu anlamlı günde, kitabın hazırlanmasında büyük katkıları olan değerli dostum Ercan Öner Ağabey ile Afif Bey’i telefonla görüştürdüm. İki eski dostun sesinin buluşması, günü daha da anlamlı kıldı.
—
Bursa Gıda ve Yem Kontrol Araştırma Enstitüsü Genel Koordinatörü, Gıda Mühendisi Sayın Ekrem Katmer Bey, Antel Konserve Fabrikası’nın sahibi Sayın Afif Antel Bey ile birlikte bizleri Konserve Sanayisi adına büyük anlam taşıyan özel bir mekânda — 1961 yılında kurulmuş ve daha sonra Bakanlık tarafından ismi değiştirilen eski Konservecilik Araştırma Enstitüsü binasında — nazik bir ev sahipliğiyle ağırladı. Bu nazik davet ve misafirperverlik, yalnızca kapıları değil, aynı zamanda bilgi birikimi ve gönül kapılarını da bizlere açtı. Sohbetimize katılarak değerli katkılarda bulunan Ekrem Bey’e yürekten teşekkür ederim.
Bu anlamlı buluşmada, Sayın Ekrem Katmer Bey’in çalışma odasında Sayın Afif Antel Bey ile gerçekleştirdiğimiz Konserve Sanayi Tarihi üzerine sohbet, gerçekten tarihi bir nitelik taşıyordu. Antel Konserve Fabrikası, 1925 yılında Almanya’da beş yıl süreyle gıda üretimi üzerine eğitim alarak yurda dönen Sayın İhsan Celal (Antel) Bey tarafından kurulmuş; dönemin modern üretim tesislerinden biri olarak yüksek kaliteli ürünleriyle kısa sürede ün kazanmıştır. Afif Bey ise aslında Jeoloji Mühendisidir ve uzun yıllar DSİ’de görev yapmıştır. 1965 yılında babasının ani vefatıyla, annesinin de isteği doğrultusunda fabrikanın başına geçmiş ve 2000 yılına kadar, babasından aldığı prensiplerle işletmeyi sürdürmüştür. Yaşının ilerlemesiyle birlikte aktif iş yaşamını noktalayarak fabrikanın faaliyetlerini sonlandırmıştır.
Bu sohbet sırasında, kitabımın hazırlanma sürecinden ve unutulmaya yüz tutmuş konserve fabrikalarının belge ve bilgilerle yeniden gün yüzüne çıkmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Afif Bey, kitabın basımını üstlenen Yurt Konserve’nin kökeni olan Vatan Konserve’yi konuşurken kendisine “Rahmetli Osman Kabasakal’ı tanır mıydınız?” diye sordum. “Osman Bey iyi ve çalışkan bir insandı; kaliteli konserve üretirdi” diyerek yanıtladı.
Sohbetin ilerleyen bölümlerinde, 1930 yılında Ankara’da düzenlenen Sanayi Kongresi’nde konserve sanayisinin o dönemdeki yeri, İhsan Celal Antel Bey’in bu kongrede yaptığı sunum ve daha sonra oluşturulan komitedeki görevi üzerine konuştuk. Geçmişin izlerini takip ettiğimiz bu anlamlı görüşme, çalışmam adına hem duygusal hem de öğretici yönüyle hafızamda kalacak kıymetli bir anıya dönüştü.
